Tôi vẫn nhớ cái ngày nhận được báo giá đầu tiên từ nhà cung cấp trên mua hàng Alibaba. Phía dưới dòng chữ “Best Price” là hai dòng khiến tôi đau đầu cả buổi chiều: “Shipping by Sea” và “Shipping by Air”. Một bên thời gian tính bằng tháng, một bên tính bằng ngày. Một bên chi phí rẻ đến bất ngờ, một bên đắt khiến tôi suýt… hóc.
Lựa chọn đó không chỉ là chuyện tiền bạc, mà còn là bài toán về thời gian, rủi ro và cả kế hoạch kinh doanh của tôi lúc bấy giờ. Nếu bạn cũng đang đứng trước ngã ba đường này, hãy để tôi chia sẻ với bạn hành trình đầy “sóng gió” của mình, và cách tôi đã tìm ra câu trả lời phù hợp nhất.
Hiểu Rõ Hai Con Đường: Không Chỉ Là “Nhanh” Hay “Chậm”
Trải qua vài lô hàng, tôi nhận ra mỗi phương thức đều có một tính cách riêng.
Đường Hàng Không (Air Freight) – “Người Bạn Tốc Hành”
Hãy tưởng tượng anh chàng này như một chuyến xe công nghệ cao, nhanh chóng mặt.
- Ưu điểm:
- Tốc độ thần tốc: Từ kho Trung Quốc về tới kho Việt Nam chỉ mất 3-7 ngày. Đây là lựa chọn sống còn nếu bạn có đơn hàng gấp, hàng mẫu cần test, hoặc hàng thời vụ (như đồ Halloween, Tết).
- An toàn & ít thủ tục phức tạp: Hàng ít bị dỡ xếp, ẩm mốc, va đập so với đường biển. Quy trình thông quan cũng thường nhanh hơn.
- Nhược điểm:
- Chi phí “cắt cổ”: Giá tính theo cân nặng thể tích (kg thể tích). Điều này đặc biệt bất lợi với hàng nhẹ, cồng kềnh (như gối ôm, đồ trang trí). Có lần tôi tính toán, phí vận chuyển hàng không còn đắt hơn cả giá trị lô hàng!
- Hạn chế về hàng hóa: Một số hàng đặc biệt (pin, chất lỏng) sẽ bị hạn chế hoặc có quy định rất nghiêm ngặt.
Đường Biển (Sea Freight) – “Lão Thuyền Trưởng Kiên Nhẫn”
Đây là người bạn đồng hành của những chiến lược dài hơi.
- Ưu điểm:
- Chi phí siêu tiết kiệm: Đây là điểm mạnh tuyệt đối. Giá tính theo thể tích (CBM) thường rẻ hơn rất nhiều lần so với đường hàng không, đặc biệt phù hợp cho hàng hóa nặng, số lượng lớn.
- Thích hợp cho mọi loại hàng: Từ hàng cồng kềnh đến hàng nặng, container chở được gần như tất cả.
- Nhược điểm:
- Thời gian “dài như Vạn Lý Trường Thành”: Từ 20-45 ngày là chuyện bình thường. Bạn phải tính toán kế hoạch nhập hàng trước 2-3 tháng, và luôn có tâm lý “chờ đợi”.
- Rủi ro cao hơn: Hàng có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết, độ ẩm, và quá trình dỡ xếp nhiều lần. Bảo hiểm là thứ bắt buộc phải có.
- Thủ tục hải quan phức tạp: Bạn sẽ phải làm việc nhiều hơn với đại lý hải quan, chứng từ đầy đủ (Bill of Lading, Packing List, Invoice…).
Vậy, Làm Sao Để Chọn? – Hãy Tự Hỏi Mình 3 Câu Này
Sau vài lần “đau thương”, tôi đúc kết lại một công thức đơn giản giúp mình luôn ra quyết định:
1. “Món hàng của tôi có ‘khát’ thời gian không?”
- Hàng không: Hàng mẫu, hàng cần gấp để chạy chiến dịch, sản phẩm công nghệ nhanh lỗi thời, hàng thời vụ.
- Hàng biển: Hàng thông dụng, hàng có vòng đời dài, nguyên liệu sản xuất, đồ gia dụng, nội thất.
2. “Chi phí vận chuyển có ‘ăn thịt’ lợi nhuận của tôi không?”
Hãy làm một phép tính đơn giản: (Giá hàng + Phí vận chuyển + Thuế) / Số lượng. So sánh con số này giữa hai phương án. Nếu phí vận chuyển hàng không làm giá vốn tăng vọt, khiến bạn không thể cạnh tranh, thì đường biển là lựa chọn khôn ngoan.
3. “Tâm lý và vốn của tôi có chịu được ‘cuộc chờ đợi’ không?”
Đường biển không chỉ là chờ hàng, mà còn là chờ dòng tiền. Bạn bỏ tiền ra, nhưng phải 1-2 tháng sau mới có hàng để bán và thu hồi vốn. Bạn có đủ vốn lưu động để xoay vòng không? Hay bạn cần hàng về nhanh để “nuôi” cửa hàng?
Trường Hợp Của Tôi: “Đi Đường Vòng” Đôi Khi Lại Thẳng
Lô hàng đầu tiên của tôi là mẫu thử nghiệm. Tôi chọn đường hàng không dù đắt, vì cần có hàng trong tay ngay để chụp ảnh, test thị trường. Nhờ đó, tôi biết sản phẩm nào bán chạy.
Đến lô hàng số lượng lớn, tôi chuyển sang đường biển. Tuy chờ đợi, nhưng tổng chi phí giảm tới 70%, giúp giá bán của tôi cạnh tranh hơn hẳn. Tôi học được cách lên kế hoạch nhập hàng trước cả quý.
Một mẹo nhỏ: Đừng ngần ngại hỏi nhà cung cấp hoặc đơn vị vận chuyển về phương án Sea-Air (kết hợp biển và hàng không) nếu bạn cần cân bằng giữa thời gian và chi phí, dù nó phức tạp hơn một chút.
Cuối cùng, không có câu trả lời nào đúng cho tất cả. Nó phụ thuộc vào mục tiêu, nguồn lực và tính cách chấp nhận rủi ro của chính bạn. Hãy xem mỗi lô hàng như một bài học. Lần đầu có thể lúng túng, nhưng lần thứ ba, thứ tư, bạn sẽ tự tin ra quyết định như một chuyên gia.
Chúc bạn lựa chọn sáng suốt và hành trình nhập hàng suôn sẻ!
